Kinderen en Emoties

  • Posted on: 1 July 2017
  • By: Karin

Heb je soms het idee dat jouw kind zich aanstelt met zijn/haar gedrag?

Of vind je dat je kind overdrijft met zijn/haar reactie? Heb jij de neiging om te zeggen tegen je kind ‘dat het niet zo erg is’? Dat zo’n grote jongen of groot meisje niet moet huilen? Dat je kind maar gewoon moet stoppen met huilen? Dat die tranen nu maar weg moeten? Dat het genoeg is geweest? Of misschien zeg je wel eens hoe anderen nu naar hem of haar kijken en zien dat hij of zij niet flink is?

En als je zelf geen kinderen hebt, herken je misschien wel deze gedachten in reactie op je eigen emoties. Boodschappen die jij als kind hebt gekregen, en die je nu herhaalt in jezelf. Alsof jij ouder bent van je eigen innerlijke kind. Als je meer over dit thema van het Innerlijke Kind wil weten, verwijs ik je graag naar mijn blogartikel Wie ben je eigenlijk ?

We kennen als ouders allemaal wel van die momenten dat we het even niet meer weten. Of dat een uitbarsting van je kind op een heel ongelegen moment komt: je moet dringend naar je werk vertrekken, of je staat in een volle supermarkt. En hop, je kind geraakt overstuur en zet zijn keel open. Daar sta je dan.

Een kind is heel puur in zijn reacties. Het heeft pijn en het huilt. Of een kind huilt als het boos is. Aan een kind weet je wat je hebt. De waarheid komt uit een kindermond, wordt wel eens gezegd. En dat is waar ook.

Als een ander kind over zijn/haar grenzen gaat, dan slaat het. Of duwt het. Of roept het. Dat is gewoon heel duidelijke taal van een kind om aan te geven dat er over zijn of haar grenzen wordt gegaan. Dit soort reacties zie je vooral bij peuters die verbaal nog niet sterk genoeg zijn. Maar ook bij grotere kinderen zie je dit soort gedrag. Er wordt ook wel eens gezegd dat kinderen hard zijn voor elkaar. Eigenlijk ‘zeggen’ ze gewoon rechtuit wat er speelt. Ze hebben soms nog niet genoeg ‘inlevingsvermogen’. Hiermee wil ik zeggen dat zij zich nog niet genoeg kunnen voorstellen wat hun gedrag of reactie bij de ander doet of kan doen. Dit is iets anders dan het aanvoelen van emoties van anderen, wat ook inlevingsvermogen is. Sommige kinderen kunnen reageren op emoties van anderen alsof het hun eigen emoties is. Ze huilen dan bijvoorbeeld mee met een ander kind.

Natuurlijk moet een kind nog leren dat er andere manieren zijn om zijn/haar grenzen aan te geven. Wat wij als volwassene vaak zien en waar we de kinderen dan op afrekenen, is het feit dat het duwt of slaat. Maar aan die reactie ligt iets ten grondslag. Een kind doet dat niet zomaar. Belangrijk is dat je als volwassene ziet dát het zijn of haar grenzen aangeeft en dus opkomt voor zichzelf. En dit is ook een boodschap, een erkenning die je aan het kind kan geven.

 

Wat zijn emoties?

Emotie betekent in het Latijn “emovere” wat betekent “energie in beweging”.

Er is sprake van een beweging (of mogelijke beweging, of stoppen van beweging) in de emotie. Emoties zijn reacties op iets.

Emoties zijn een innerlijke beleving van bijvoorbeeld vreugde, angst, boosheid, verdriet dat door een bepaalde situatie wordt opgeroepen. Ze gaan gepaard met lichamelijke reacties, fysieke gewaarwordingen en bepaalde expressies in het gedrag.

Iedereen ervaart emoties anders. Het onderscheid tussen gevoel en emotie is dat je emotie kan zien als een roering van onze gemoedstoestand en de uiting die we daaraan geven, terwijl het gevoel juist daaronder aanwezig is. We kunnen ons verdrietig of blij voelen, zonder hieraan uiting te geven.

 

Er is sprake van 6 basisemoties

  1. Blijheid: een tevreden gevoel met de omstandigheden of omgeving. Je ondervindt geen gebrek aan iets of geen stress, je hebt positieve gevoelens over de omgeving of jezelf.
  2. Boosheid: Je zet extra kracht in om iemand te stoppen die jou wil kwetsen, en dus over je grenzen wil gaan.
  3. Angst: deze emotie ervaar je als je iets niet wil verliezen, wat je wel zou kunnen verliezen. Angst is een basaal overlevingsmechanisme, als reactie op een specifieke prikkel, zoals pijn of dreiging van gevaar. Je vecht of vlucht om je veilig te stellen, of bevriest als je geen optie ziet.
  4. Verdriet: Je hebt iets verloren wat je wilde behouden. Deze emotie uit zich meestal bij teleurstelling, boosheid of angst. Dit gebeurt meestal na een vervelende ervaring of als er ruzie is geweest. Verdriet wordt ervaren als een ellendig gevoel vanwege iets naars.
  5. Afschuw: Het is het gevoel dat je iets erg afstotends, vies of vervelend vindt. De emotie treedt op als je met deze dingen wordt geconfronteerd door middel van smaak, reuk of zicht. Je hebt fysieke afschuw (bij confrontatie met bijvoorbeeld iets smerigs) en morele afschuw (bij confrontatie met iets dat tegen de persoonlijke moraal ingaat).
  6. Verbazing: dit is een emotie als je iets waarneemt wat je van tevoren niet had verwacht. Iets waar je waarde aan hecht of iets wat belangrijk voor je is komt onverwacht naar je toe. Of bij een plotselinge situatie of als er iets schokkends is gebeurd.

 

Wat kan je nu als ouder met al die emoties bij je kind?  6 Tips

  1. Het kind toestaan om boos, verdrietig, bang te zijn. (Maar niet om anderen of zichzelf pijn te doen of dingen stuk te maken.)
  2. Erkenning geven voor wat er is bij het kind. Dit kan je doen door heel eenvoudige boodschappen te geven: "ik zie dat je boos bent". "Je bent geschrokken dat mama boos is geworden". Zo geef je het kind toestemming dat het er mag zijn zoals het is, met alles er op en er aan. Hiermee zorg je voor een goede basis in zijn zelfbeeld en zelfvertrouwen. Zo leert het kind zijn eigen gevoelens vertrouwen.
  3. Laat een kind echt uithuilen. Dit is de beste manier om spanningen waarmee het kind zit te ontladen. Zo blijft er niets over in het lichaam van spanningen of wordt het (grootste deel) ontladen.
  4. Observeer jezelf wat het doet met je als ouder als je je kind laat uithuilen of tekeer laat gaan. Wat doet het met je als je denkt dat er geen einde aan komt? Welke gedachten heb je? Welke oordelen heb je? Welke emoties voel je? Wat neem je waar in je lichaam aan reacties?
  5. Durf alles waarmee je bezig bent even los te laten: in je gedachten, in je doen. Maak écht tijd en ruimte om aandacht te geven aan je kind en zijn emoties. Hierdoor win je vaak tijd.
  6. Blijf er bij met aandacht. Met heel je aandacht aanwezig zijn bij je kind en zijn emoties werkt heel helend.

 

Hoe je kind spanning en emotie kan ontladen en hoe jij je kind daarbij kan helpen, lees je in het GRATIS e-boek Help Je Kind Spanning Ontladen door te Huilen.

 

Hartelijke groet

Karin